Xu hướng tự do hóa trong lĩnh vực tài chính đã tạo ra cơ hội cho các tổ chức tín dụng mở rộng hoạt động về mặt địa lý và hạn chế được những tổn thất do sự thay đổi điều kiện kinh tế trong nước. Tuy nhiên, cạnh tranh giữa các tổ chức tài chính tín dụng trên phạm vi toàn cầu cũng tạo ra một thị trường tài chính rủi ro hơn. Trong bối cảnh đó, không một ngân hàng hay tổ chức tài chính nào có thể tồn tại lâu dài mà không có hệ thống quản trị rủi ro hữu hiệu. Việc xây dựng một hệ thống quản trị rủi ro nói chung và quản trị rủi ro tín dụng nói riêng có vai trò sống còn đối với hoạt động của tổ chức.

Trong thời gian qua, việc triển khai xây dựng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ tại một số tổ chức tín dụng là một trong những công cụ quản trị rủi ro cơ bản và hữu hiệu, được các tổ chức tín dụng triển khai nhằm xây dựng một môi trường tín dụng hiệu quả và đưa ra các chính sách tín dụng phù hợp với từng khách hàng. Đây cũng là công cụ trợ giúp các tổ chức tài chính ngân hàng đánh giá toàn bộ danh mục tín dụng, xác định một cách hợp lý, chính xác mức tổn thất tín dụng cho từng dòng sản phẩm hoặc lĩnh vực hay ngành kinh tế. Tuy nhiên hệ thống này cho đến nay mới được các tổ chức tín dụng thực hiện một cách riêng biệt, kết quả xếp hạng khách hàng vẫn chưa có sự liên kết với các yếu tố quan trọng khác của khoản tín dụng như tài sản bảo đảm (TSBĐ) của khoản vay. Bên cạnh đó, việc quản lý TSBĐ tại các tổ chức tín dụng hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế, có thể kể đến như: Các tổ chức tín dụng chưa xây dựng được hệ thống đánh giá, chấm điểm TSBĐ; chưa có hệ thống cơ sở dữ liệu tập trung về TSBĐ trên toàn hệ thống; chưa kiểm soát được tính chính xác của các thông số về TSBĐ trong việc tính toán dự phòng và tỷ lệ an toàn vốn theo yêu cầu của Ngân hàng Nhà nước…

Để khắc phục các nhược điểm trên, việc xây dựng hệ thống xếp hạng khoản vay gắn với tài sản bảo đảm (HTXHTSBĐ) với các tiêu chí cụ thể là một công việc hết sức cần thiết nhằm sàng lọc, quản lý các TSBĐ của khách hàng trước, trong và sau khi cho vay. Bên cạnh đó, việc xây dựng hệ thống này với tính năng liên kết chặt chẽ với hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ sẽ giúp các tổ chức tín dụng có thể đánh giá chính xác, thận trọng hơn đối với khoản tín dụng cũng như phần giá trị có thể thu hồi được trong tương lai trong trường hợp không trả được nợ vay. Đây hoàn toàn là một thước đo mới, hoàn thiện hơn để các tổ chức tín dụng có thể xem xét toàn diện về khách hàng và khoản vay của mình, cũng như đánh giá, quản trị một cách hiệu quả và toàn diện chất lượng tín dụng trên diện rộng của mỗi tổ chức tài chính ngân hàng.

Lợi ích từ việc triển khai HTXHTSBĐ tại các tổ chức tín dụng

- Việc đánh giá, chấm điểm TSBĐ giúp các tổ chức tín dụng ước tính một cách chính xác và thận trọng phần giá trị có thể thu hồi được trong tương lai khi khách hàng không thể trả được khoản nợ vay, góp phần giảm thiểu những tổn thất không lường trước được phát sinh từ hoạt động tín dụng.

- Hệ thống với chức năng sàng lọc TSBĐ theo các tiêu chí tối thiểu trước khi cho vay sẽ nhằm giảm thiểu được các rủi ro về mặt pháp lý do thiếu hồ sơ tài sản hoặc các rủi ro tác nghiệp phát sinh trong quá trình tiếp nhận TSBĐ của khách hàng.

- Kết quả xếp hạng TSBĐ sẽ được kết hợp với kết quả xếp hạng tín dụng nội bộ để hỗ trợ ra quyết định cấp tín dụng.

- Việc quản lý TSBĐ sau khi cho vay giúp các tổ chức tín dụng theo dõi một cách có hệ thống và tập trung các TSBĐ đang nắm giữ để có thể có thể đưa ra các biện pháp quản lý phù hợp khi có những biến động trên thị trường, giảm thiểu các rủi ro phát sinh do các biến động liên quan đến TSBĐ.

- Trên cơ sở hệ thống quản lý TSBĐ sau khi cho vay, chính sách quản trị rủi ro tín dụng sẽ hoạt động có hiệu quả hơn thông qua phản ánh phù hợp mức độ tổn thất của TSBĐ; phân bổ TSBĐ phù hợp cho từng khoản vay.

- Hệ thống quản lý theo dõi TSBĐ sẽ giúp các tổ chức tín dụng xây dựng được một cơ sở dữ liệu về TSBĐ cho toàn hệ thống. Cơ sở dữ liệu về TSBĐ là căn cứ để hỗ trợ các tổ chức định giá TSBĐ một cách chính xác và thống nhất trong quy trình cấp tín dụng.

- Cơ sở dữ liệu của HTXHTSBĐ là căn cứ quan trong để xây dựng mô hình tính toán tỷ lệ tổn thất dự kiến (LGD) trong hoạt động tín dụng.

- Kết hợp với hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ của tổ chức tín dụng để tính toán dự phòng rủi ro tín dụng, tỷ lệ an toàn vốn cũng như các yêu cầu báo cáo khác của Ngân hàng Nhà nước.

Nhận thức được tầm quan trọng cũng như những tác động tích cực mà HTXHTSBĐ mang lại, nhiều tổ chức tín dụng trên thế giới đã triển khai hệ thống xếp hạng tài sản bảo đảm. Tuy nhiên, xu hướng này vẫn mới mẻ với các tổ chức tín dụng ở Việt Nam. Nhằm đi tắt đón đầu, áp dụng các mô hình hiện đại để đo lường, kiểm soát rủi ro tín dụng, nâng cao chất lượng hoạt động tín dụng, Tổng công ty tài chính cổ phần Dầu khí Việt Nam (PVFC) đang tích cực phối hợp với Công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam - tổ chức tư vấn có uy tín và kinh nghiệm về quản trị rủi ro trong lĩnh vực tài chính ngân hàng để triển khai dự án này tại đơn vị. Hy vọng sự thành công của dự án sẽ là một bước tiến quan trọng trong công tác quản trị rủi ro tín dụng của PVFC.

Có thể nói rủi ro là yếu tố mang tính tất yếu trong đời sống kinh tế xã hội nói chung và đối với lĩnh vực tài chính ngân hàng nói riêng. Các biện pháp phòng chống rủi ro có thể nằm trong tầm tay của các tổ chức tín dụng, nhưng cũng có những biện pháp vượt ngoài khả năng của riêng từng tổ chức liên quan đến vấn đề nội tại của bản thân nền kinh tế đang chuyển đổi. Song trong phạm vi tầm tay của các tổ chức tín dụng, việc phát hiện, phòng ngừa rủi ro thông qua các công cụ quản trị rủi ro như hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ, hệ thống xếp hạng tài sản bảo đảm… cũng là cách để các tổ chức tín dụng tự bảo vệ mình trước những rủi ro có thể xảy đến đặc biệt là các rủi ro trong hoạt động tín dụng. Có thể nói rằng, nếu triển khai và áp dụng tốt các công cụ quản trị rủi ro nói trên, con đường quản trị rủi ro tín dụng của ngành tài chính ngân hàng coi như đã đi được hơn một nửa.

(PVFC)

  Về trang trước    Bản in    Gửi email